🏰

SAFRANBOLU TARİH · KÜLTÜR · DOĞA · MİRAS

Coğrafya

Coğrafi bakımından ilçe engebeli bir bölgede yerleşmiştir. İlçenin en alçak noktası 300 metre, en yüksek noktası 1750 metre, şehir merkezinin en alçak noktası 400 metre, en yüksek noktası ise 600 metre civarındadır. İlçenin yüzölçümü 1013 km²'dir ve bunun büyük bölümü ormandır.

Safranbolu kuzeybatı Karadeniz bölgesinde Karabük iline bağlı bir ilçe merkezidir. Denizden kuş uçumu 65 km içerde bulunan, koordinatları 41°-16' kuzey enlemi ile 32°-41' doğu boylamındadır.

Komşu iller: Bartın ve Kastamonu
Komşu ilçeler: Ulus, Eflani, Araç ve Ovacık

Safranbolu Panorama

Safranbolu'nun belgelere dayanan bilinen ilk tarihi Bizans Döneminde başlamaktadır (395-1453). Bizans Döneminde Safranbolu Dadybra (Dadibra), Müslüman Arap akınları karşısında bir müstahkem kale olarak Akratia kurulmuş ve önem kazanmıştır.

Bizanslılar döneminde kentin adı Dadybra'dır. 1196 tarihinde Selçuklular zamanında kentin adı Zalifre olmuştur. Beylikler döneminde ve Osmanlıların ilk zamanlarında kentin adı Borglu ve Borlu şeklini almıştır. 16. yy Osmanlı Tapu ve Tahrir defterinden izlenebileceği gibi Borlu, yöreye yerleşen Taraklı Aşiretinden dolayı Taraklıborlu olmuştur.

Taraklıborlu adından sonra Safranbolu için Osmanlılar döneminde kullanılan diğer adlar: 18. yy ortalarında Zağfiran-ı Borlu, 19. yy ikinci yarısında kısa bir süre için Zağfiran-ı Benderli, 19. yy son çeyreğinden itibaren Zağfiranbolu, son olarak da Zafranbolu ve Safranbolu biçimine dönüşmüştür.

Kente adını veren Safran bitkisi kendi ağırlığının yüz bin katı kadar sıvıyı sarıya boyayabilme özelliğine sahiptir. Gıda, ilaç ve kozmetik sanayiinde kullanılmaktadır. Bu ilgi çekici bitkinin dünyada üretildiği ender yerlerden biri Safranbolu'dur.

Safranbolu

Safranbolu Evleri, yüzlerce yıllık bir süreçte oluşan Türk kent kültürünün günümüzde yaşamaya devam eden en önemli yapı taşlarıdır. İlçe merkezinde 18. ve 19. yy ile 20. yy başlarında yapılmış yaklaşık 2000 geleneksel Türk evi bulunmaktadır. Bu eserlerin 800'ü yasal koruma altındadır.

Evler Safranbolu'nun iki ayrı kesiminde gruplanmış durumdadır. Birincisi "Şehir" diye bilinen ve kışlık olarak kullanılan kesim, ikincisi "Bağlar" diye bilinen ve yazlık olarak kullanılan kesim.

Safranbolu Evi Safranbolu Evi

Şehir, yönetim merkezinin bulunduğu Kale, alışveriş merkezinin bulunduğu Çarşı, evlerin bulunduğu Akçasu, Gümüş, Musalla, Kalealtı ve Tabakhane semtlerinden oluşmaktadır. Bu kesim iklimin olumsuz etkilerine karşı korunmuş, alçak rakımlı iki vadinin içindedir.

Tüm evler kendilerine göre daha merkezi konumdaki kamu binalarına, dini yapılara ve anıt eserlere dönüktür. Hangi evden bakılırsa bakılsın manzara kapanmaz. Evlerin yakın plan cepheleri kör, uzak plan cepheleri açık ve birbirlerini izleyecek konumdadır.

Safranbolu Evi Safranbolu Evi

Mimari Özellikler:
Evlerin yapımında taş, kerpiç, ahşap ve alaturka kiremit kullanılmıştır. Bahçeler sokaktan taş duvarlarla ayrılmıştır. Din ve gelenekler evi dışarıya kapar, bu yüzden ev içi ve bahçeler yüksek duvarlarla ayrılmıştır, pencereler kafeslidir.

Safranbolu Evi Safranbolu Evi

Evlerin bazılarının içlerinde serinlik vermesi ve yangından korunmak amacıyla yapılmış olan havuzlar bulunmaktadır.

Safranbolu Evi Havuz
Yaylalar

Uluyayla: Safranbolu'ya 50 km uzaklıkta olup Safranbolu-Ulus ve Eflani İlçelerinin kesiştiği bir noktada bulunmaktadır. 280 hektarlık 7 km uzunluğundaki Uluyayla, çevresindeki ormanlarda pek çok ağaç çeşidini ve yaban hayatını barındırmaktadır.

Sarıçiçek Yaylası: Safranbolu'ya 8 km uzaklıkta olan bu yayla kamp, dağcılık ve geziler için oldukça uygundur.

Sarıçiçek Yaylası Sarıçiçek Yaylası
Kanyonlar

Safranbolu'ya 13 km uzaklıktaki Düzce Köyü'nün biri girişinde, diğeri Kozcağız Mahallesi'ndeki kanyonlar foto safari ve yaban hayatı koruma alanı olarak düzenlenmiş, bakir bir turizm seçeneğidir.

Mağaralar

Bulak (Mencilis) Mağarası: Karabük'e bağlı Bulak Köyü'nün Safranbolu ile sınır teşkil ettiği yerdedir. Mağaranın toplam uzunluğu 2.725 m'dir. 350 metrelik kısmı ışıklandırılarak turizme açılmıştır.

Hızar Mağarası: İlçenin Danaköy hudutları içersindedir. Bağlar Değirmenbaşı semtine uzaklığı 5 km'dir.

Ağzıkara Mağarası: Harmancık Köyünde bulunan Ağzıkara Mağarası sarkıt, dikit ve diğer jeolojik oluşumlar bakımından farklı bir güzellik ve zenginlik içermekte olup henüz turizme açılmamıştır.

Mağara Mağara

Safranbolu'da eskiden ticaret, el sanatları üretimi ve zanaatlar, "Lonca" sistemi ile yürütülürdü. Yemeniciler Loncası, Tabakhane Loncası, Demirciler Loncası gibi. Semercilik, bakırcılık, kalaycılık, kunduracılık, saraçlık, nalbantlık kaybolmak üzere olan zanaatlardandır.

Bugün Safranbolu'nun Çarşı kesiminde lonca geleneğine göre kurulmuş çarşıları, o günlerin havası içinde izlemek hala mümkündür.

El Sanatları El Sanatları El Sanatları El Sanatları El Sanatları
ETKİNLİK ADI TARİHİ
Uluslararası Altın Safran Belgesel Film FestivaliEylül Ayı
Safranbolu Kaymakamlığı Fotoğraf YarışmasıAğustos Ayı
Sadi Yaver Ataman'ı Anma GünüHaziran Ayı
Uluyayla ŞenlikleriAğustos Ayı
Yörük Köy ŞenlikleriEylül Ayı
Bağbozumu ŞenlikleriEylül Ayı Sonu
Çıraklar Köyü ŞenlikleriAğustos Ayı
Etkinlik
Doğum

Safranbolu'da genellikle herkesin bir kız bir erkek evladı olur. Bebeğin çeyizini kız anası hazırlar. Hısım akraba arasında bebek mevlidi okunur. Bunun adı ninnidir. Bebek mavi bir kundağa sarılır.

Sünnet

Çocuk, sünnet yaşına geldiğinde tek yaşında olmasına özen gösterilir. Çocuğa sünnet kıyafetleri giydirilip ata bindirilir, büyüklerin elleri öptürülür, hediyeler verilir, altın takılır.

Düğünler

Kız görme, kız isteme, nişan merasiminden sonra düğün günü belirlenir. Düğün bir hafta sürer. Pazartesi kızın sandığı oğlan evine gider. Salı günü gelin hamamı yapılır. Çarşamba kına gecesi yapılır. Perşembe günü gelin alma töreni yapılır. Cuma günü "Semet" yapılır.

Düğün Düğün Düğün
1 Günlük Gezi Programı
Müze Giriş Ücretleri
YerÖğrenciTam
Saat Kulesi ve Kent Tarihi Müzesi2 TL3 TL
Kaymakamlar Evi2 TL3 TL
Bulak Mencilis Mağara1,5 TL2,5 TL
2 Günlük Gezi Programı

1. Gün

2. Gün

Safranbolu Safranbolu
Kent Tarihi Müzesi (Eski Hükümet Konağı)

1904 yılında Kastamonu Valisi Enis Paşa tarafından yaptırılan, iki katlı görkemli bir taş yapıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığınca restorasyonu yaptırılan bina "Kent Tarih Müzesi" olarak hizmete açılmıştır.

Kent Tarihi Müzesi
Saat Kulesi

Kale üzerinde bulunan saat kulesi, Padişah III. Selim'in Safranbolu'lu Sadrazamı İzzet Mehmet Paşa tarafından 1797 yılında yaptırılmıştır. Kare planlıdır, saat zembereksizdir.

Saat Kulesi
Cinci Hanı ve Hamamı

Her iki görkemli yapı Padişah I. İbrahim zamanında Kazasker olan Safranbolu'lu Cinci Hoca tarafından 1645 yılında yaptırılmıştır. Cinci Hanı, 2 katlı 63 odalı olup, Otel, restaurant, cafe, bar olarak hizmete açıktır.

Cinci Hanı
Köprülü Mehmet Paşa Camii

Köprülü Mehmet Paşa sadrazam olmadan önce bir dönem Safranbolu'da ikamete tabi tutulmuş sonrasında bir cami yaptırmış ve cami 1661 yılında ibadete açılmıştır. Avlusunda Şadırvan, Güneş saati ile Kütüphane bulunmaktadır.

Köprülü Mehmet Paşa Camii
İzzet Mehmet Paşa Camii

Padişah III.Selim zamanında 1794-1798 yılları arasında sadrazamlığa yükselen Safranbolulu İzzet Mehmet Paşa 1796 yılında bu camiyi yaptırmıştır. Cami İstanbul'daki Nurosmaniye Camiinin küçük bir modeli gibidir.

İzzet Mehmet Paşa Camii

Anadolu'nun kuzey batı kesiminde, Antik Devirde tarihçi Homeros'un İlyada destanında Paplagonya olarak geçmektedir. Yörede sırası ile Hititler, Frigler, Lidyalılar, Persler, Helenistik Krallıklar, Romalılar, Selçuklular, Çobanoğulları, Candaroğulları ve Osmanlılar egemenlik kurmuşlardır.

Safranbolu 1196 tarihinde Selçuklu Sultanı II.Kılıç Arslan'ın oğlu Muhiddin Mesut Şah zamanında Türklerin eline geçmiştir.

Safranbolu, tarihi geçmişinde, en üstün ekonomik ve kültürel düzeyine Osmanlı döneminde ulaşmıştır. Kentin 17. yy'da İstanbul-Sinop kervan yolu üzerinde önemli bir konaklama merkezi oluşu, bölgede ticaretin gelişimine olanak sağlayarak zenginleştirmiştir.

Sahip olduğu zengin kültürel mirası kent ölçeğinde korumadaki başarısı Safranbolu'yu "Dünya Kenti" ününe kavuşturmuş ve UNESCO tarafından "Dünya Miras Listesi"'ne alınmıştır.

Tüm ülkede bulunan yaklaşık 50 bin kadar korunması gerekli Kültür ve Tabiat varlığının 1131'i Safranbolu'dadır. Bu zenginlik kenti bir Müze Kent haline getirmiş, korumacılıktaki başarısı ise kente "Korumanın Başkenti" ünvanını kazandırmıştır.

Safranbolu Tarihi
FİRMA TELEFON HAREKET GİDİŞ
GÜVEN TURİZM7124586 (Safranbolu)SafranboluAnkara - İstanbul
METRO TURİZM7125419 (Safranbolu)SafranboluAnkara - İstanbul - Trabzon - İzmir - Konya
ULUSOY TURİZM7251590 (Safranbolu)Safranboluİstanbul - Trabzon - İzmir - Antalya
SAFRAN TURİZM7122145 (Safranbolu)SafranboluAnkara - İstanbul - İzmir
SAVAŞ DOĞUŞ TURİZM7127480 (Safranbolu)SafranboluBartın - Amasra - Kastamonu - Zonguldak - Bolu

Geleneksel Türk mutfağının zengin yemek çeşitlerini Safranbolu Mutfağında da görmek olasıdır. Yöreye özgü yemek türlerinin yanı sıra, sonbaharda günümüzde daha çok köylerde yapılan kış hazırlıkları dikkat çeker.

Çorbalar
Et Yemekleri
Hamur İşleri
Tatlılar
Safranbolu Mutfağı Safranbolu Mutfağı Safranbolu Mutfağı
Safranbolu Tatlıları Safranbolu Tatlıları Safranbolu Tatlıları

DÖNMEYİN!!!!

Safranbolu